O investigador do grupo EcoEvo Guillermo Velo Antón, da Universidade de Vigo, é un dos autores dun estudo que permitiu identificar as claves xenéticas dunha "adaptación evolutiva única" nas píntegas das Illas Atlánticas. En dúas illas do parque nacional, as femias da especie Salamandra salamadra dan a luz exemplares "completamente formados e terrestres", en lugar de larvas, como acontece no modo reprodutivo ancestral desta especie. Esta adaptación evolutiva deuse "de xeito independente", tanto en cada unha destas illas como na cornixa cantábrica, facendo da píntega común a única especie de anfibio do mundo con dous modos reprodutivos xurdidos en momentos evolutivos diferentes.
O estudo, publicado na revista científica Molecular Ecology, permitiu identificar "converxencias evolutivas" nesta adaptación ao medio terrestre mediante técnicas de secuenciación masiva de ARN. Isto permite ás píntegas "colonizar ou manterse en hábitats sen masas de auga dispoñibles". Os resultados demostran "por primeira vez que o paso de parir larvas acuáticas a crías terrestres pode estar regulado por cambios na expresión de xenes maternos no útero", sinala Velo Antón, profesor na Facultade de Bioloxía.
A maior parte dos anfibios teñen un "ciclo de vida dobre", con femias que poñen ovos ou larvas na auga. Non obstante, a Salamandra salamadra e a súa especie irmá Salamandra algira son os únicos anfibios "con variación do modo reprodutivo dentro da mesma especie". A píntega común é a única na que esta "innovación adaptativa" desenvolveuse "de xeito independente en diferentes momentos e lugares", o que a converte nun "sistema de estudo verdadeiramente excepcional".
Este fenómeno deuse nas montañas do noroeste da península ibérica e, máis recentemente, nas illas de Ons e San Martiño (Cíes). O estudo tamén "salienta o valor patrimonial e biolóxico do noso Parque Nacional das Illas Atlánticas", segundo Velo.
A investigación, que utilizou secuenciación masiva de ARN, amosa que a evolución "recorreu parcialmente aos mesmos mecanismos moleculares" en ambos os casos. Identificáronse "xenes clave que cambian a súa actividade no útero de xeito coordinado", como unha "maior vascularización" para proporcionar osíxeno e nutrientes, e a activación do xene MCM6 para acelerar o desenvolvemento embrionario. Tamén se observou "unha maior actividade de xenes vinculados á formación de células ciliadas no epitelio uterino".
