Alumnado de Educación Social aborda a exclusión e a diversidade en contextos reais

O proxecto 'Educa na diversidade, transforma a sociedade' inclúe a creación dun conto inclusivo e unha xornada nun centro penitenciario.

Imaxe xenérica de estudantes nunha aula participando nunha actividade educativa cun conto.
IA

Imaxe xenérica de estudantes nunha aula participando nunha actividade educativa cun conto.

O alumnado de Educación Social da Universidade de Vigo, a través do proxecto de aprendizaxe-servizo 'Educa na diversidade, transforma a sociedade', está a traballar en contextos reais para comprender a exclusión, a reinserción e a diversidade, desenvolvendo accións como un conto inclusivo e unha xornada nun centro penitenciario.

O grupo de innovación docente Innova-Transdisciplinar da Facultade de Educación e Traballo Social do campus de Ourense está a desenvolver o proxecto de aprendizaxe-servizo Educa na diversidade, transforma a sociedade. Dirixido pola profesora María José Vázquez, o proxecto busca achegar ao alumnado de Educación Social recursos para construír unha contorna máis accesible e fomentar a reflexión crítica sobre a exclusión social, a reinserción e a diversidade. As actividades permiten aplicar coñecementos teóricos e adquirir experiencia no deseño de materiais educativos accesibles.
Unha das accións principais tivo lugar no Centro Penitenciario de Pereiro de Aguiar. Alí, o alumnado participou nunha dinámica centrada no diálogo e no intercambio de experiencias cos profesionais do centro. Esta actividade, posible grazas ás sinerxías entre a institución académica e a penitenciaría, tivo como finalidade achegar aos estudantes a contextos reais de intervención socioeducativa e promover a comprensión crítica da exclusión, os procesos de reinserción e o respecto á diversidade. Os estudantes puideron identificar factores de vulnerabilidade e resiliencia, analizar o papel da Educación Social e cuestionar estereotipos sobre a poboación penitenciaria.
A xornada no centro penitenciario deseñouse seguindo os principios da xustiza terapéutica, buscando crear un espazo de encontro onde as persoas privadas de liberdade puidesen participar activamente, expresar as súas experiencias e fortalecer as súas capacidades persoais e sociais. A metodoloxía empregada favoreceu a escoita activa, o recoñecemento de dereitos e a construción de relacións baseadas no respecto mutuo. Segundo a profesora María José Vázquez, a experiencia xerou un impacto positivo tanto nos participantes do centro como no alumnado universitario, fortalecendo competencias profesionais e o compromiso social.
No marco do mesmo proxecto, o alumnado tamén elaborou e presentou o conto O faro dos vagalumes, inspirado na historia real de Marcial Feijóo. O conto, cuxa autoría corresponde ás alumnas Lucía Carballo e Nerea López (esta última tamén autora das ilustracións), aborda aspectos como a expresión e regulación emocional, a vivencia da perda e a aceptación da discapacidade. O proceso de creación contou coas achegas construtivas do estudantado do Programa de Maiores da Universidade de Vigo e permitiu a elaboración dun material de lectura doada.
Como resultado global do proxecto, o alumnado reforzou competencias profesionais como a empatía, a comunicación inclusiva e o deseño de recursos socioeducativos accesibles. Ademais, tomou conciencia do papel transformador da Educación Social na construción dunha sociedade máis inclusiva, accesible e respectuosa coa diversidade.
Información elaborada a partir da fonte oficial: Universidade de Vigo — DUVI (Diario da Universidade) (16/11/2026)