O libro, titulado Teatro. Tres obras en lingua galega, inclúe as pezas O retorno, A ficción tamén atrapa e Non o podo crer. Estas foron escritas por Díaz para o grupo Zarabanda, que ela mesma fundou e dirixiu. Este colectivo formou parte inicialmente da entidade O Penedo Fogar Galego de Barcelona, que a autora presidiu durante 26 anos. Tras a disolución desta, a formación teatral integrouse na agrupación cultural galega Saudade.
As tres obras foron representadas baixo a dirección da sarriá en diversas localidades de Cataluña, así como na súa terra natal, incluíndo Samos, Monforte, Lugo, A Coruña, Ourense e Pontevedra. Yolanda Díaz lembra o seu especial gusto por escribir teatro, unha actividade que lle resultaba moi gratificante. Os seus textos eran asinados co pseudónimo de Aurora Peña López, en homenaxe á súa nai.
“"Sentíame a gusto. Podían darme ás catro da mañá."
As obras publicadas abordan temas como a crítica social e a emigración, reflectindo «a realidade da vida, enfocada desde distintos puntos e nunha sociedade distinta». Segundo a autora, son «obras para ir pensando, son cousas que pasaron, pasan ou poden pasar». O retorno narra a historia dun emigrante que desexa volver ás súas orixes, unha experiencia que Díaz coñece ben tras vivir 24 anos en Uruguai. Non o podo crer é unha crítica social, mentres que A ficción tamén atrapa explora a distorsión entre a realidade e a utopía.
“"É a volta á terra e eu teño práctica porque fixen esa volta. Cando falo de Galicia, falo porque o sinto."
O secretario xeral da Lingua da Xunta, Valentín García, quen escribiu o prólogo do libro, destaca que o teatro da sarriá é «galego, e non só polo idioma, senón pola temática, pola dor e polo humor, pola crítica social e pola humanidade dos seus personaxes». Ademais do libro principal, a Xunta e Egeria publicaron caderniños individuais de cada obra para facilitar o traballo dos grupos teatrais. Estas pezas estarán dispoñibles na biblioteca virtual de Galicia Dixital e para colectivos teatrais e bibliotecas, segundo explicou o xornalista e escritor Xulio Xiz, coordinador das obras xunto con Antonio Giz. Yolanda Díaz xa publicara en 2023 o libro Decidín desvelar o proceso, sobre a emigración e o galeguismo.
