A cidade de Ourense foi testemuña de importantes cambios ao longo do século XX, tanto no ámbito do entretemento como na preservación das súas tradicións. Unha revisión histórica pon de manifesto a transformación das salas de cine e o debate sobre o futuro do 'xogo da chave'.
En 1976, o xornalista F. Álvarez Alonso entrevistaba a un hostaleiro local sobre o 'xogo da chave', unha práctica que xa entón mostraba signos de declive. O hostaleiro, que mantivera a tradición viva no seu establecemento, expresaba a súa preocupación pola falta de interese da mocidade, que prefería outras formas de ocio como as cartas ou a televisión. Destacaba que a afección era maior entre os maiores de 40 anos, aínda que recoñecía que algúns mozos tamén destacaban na súa práctica. Curiosamente, o hostaleiro tamén revelou que xa promovía este xogo entre a comunidade galega en Alemaña.
“"A chave adoitamos poñela aquí abaixo, para que non moleste a ninguén. A verdade, hoxe non hai tanta afección como hai dous anos, e creo que antes aínda había moita máis. A mocidade non ten tanta ilusión como antes e préstalle moita máis atención aos bares ou á tele."
Paralelamente, Anselmo López Morais, tamén en 1976, ofrecía unha crónica detallada sobre a historia dos cines en Ourense. Dende o Principal, o máis antigo e xa pechado naquel entón, que proxectou a primeira película sonora da cidade, Río Rita, en 1927, ata o Losada, inaugurado en 1928 coa película muda Resurrección. O Losada tamén foi pioneiro ao exhibir Luces de Buenos Aires de Carlos Gardel e o primeiro intento de cine estereofónico con Quo Vadis.
Outras salas destacadas foron o Coliseo Xesteira, inaugurado en 1941, coñecido pola súa modernidade e por proxectar a primeira película en cor natural, Las cuatro plumas, e a primeira en cinemascope, El príncipe Valiente. O Mary abriu as súas portas en 1946 con Policía Montada del Canadá, e o Avenida en 1948 con Aguila Negra. Estas salas marcaron unha época dourada para o cine ourensán, moitas delas xa desaparecidas, pero cuxa memoria perdura na historia da cidade.




